Mediji intenzivno lažno promovišu bitkoin kao “najveći mehur u istoriji”

Medijsko izveštavanje ove nedelje o navodnom “bitkoin mehuru” i o tome da li će “pući” ili ne, dovelo je do netačnih tvrdnji o veličini mehura, kao i o starim poređenjima uspona bitkoina sa holandskim lalama (koji se smatra prvim zabeleženim špekulativnim mehurom) i zlatom.

Bank of America (BoA) pratila je “najveće mehure stvorene oko cena imovine u istoriji”: bitkoin, lale, kompanija Mississipi, kompanija South Sea, zlato i slom iz 1929. godine, prikazani su na grafikonu ispod teksta, spram kog je zaključeno da je bitkoin “najveći mehur u istoriji”, saznajemo putem članka, koji je Blumberg objavio 9. aprila - tvrdnja koja je  očigladno neistinita, kako u istoriji o mehurima, tako i u istoriji bitkoina.

Charts 2: The greatest asset price bubbles in history

Bitkoin, čija je vrednost opala za više od 65% od decembarskog porasta na 20.000 dolara, trenutno vredi oko 8.050 dolara.

Drugi istorijski mehuri vezani za cene su zapravo doživeli pad od skoro 80%, kao što je bio slučaj kod “.com” mehura iz 2002. godine, prema podacima Investopedije, a čak je za mehur u vezi sa holandskim lalama (Dutch tulip bubble), koji je BoA pomenula, citiran bivši profesor ekonomije sa Univerziteta Kalifornije u Los Anđelesu, Arl A. Tompson, koji objašnjava pad od 99%, što je 34% više od bitkoinovog pada cene od 65%.

Cena bitkoina je zabeležila veću nestabilnost (volatilnost), nego nekadašnji pad od 65%. Od sredine juna 2011. do novembra 2011. godine, cena bitkoina je pala sa 32 na 2 dolara, što označava pad od oko 94%; aprila 2014. godine, cena bitkoina je pala za 83%; novembra 2013. godine, cena mu je opala za 87%.

Poređenje prethodnih bitkoin mehura sa trenutnim “mehurom” ne predstavlja jednako poređenje, zbog razlike u tržišnoj kapitalizaciji kriptovaluta. Isto tako, nije jednako vršiti poređenje bitkoina, digitalne valute koja bi trebalo da se koristi umesto fiat valuta, sa mehurima vezanim za fizičke robe sa dodatom vrednosti i tradicionalnim finansijskim tržištima.

Između pada i rasta cene bitkoina, mediji su kontinuirano predviđali njegovu “smrt”. Prema stranici “Bitcoin Obituaries” (bitkoinove čitulje), koja se nalazi na sajtu 99Bitcoin, bitkoin je “umro” 278 puta do sad. Vesti, koje su tamo navedene, pokrivaju njegovu “smrt” 3 puta u periodu rasta cene od januara do juna 2011. godine, 5 puta od oktobra do novembra 2013. godine i 43 puta od nove godine (i 17 puta tokom decembra 2017. godine, kada je njegova cena dostigla vrhunac).

Bloomberg View je, juče 10. aprila, objavio članak pod nazivom “Nevolja sa mehurom: čemu nas bitkoinova nesreća može naučiti”, koji govori o ekonomskim razlozima zbog kojih je bitkoin toliko sklon stvaranju mehura. Članak opisuje kako su nedostatak likvidnosti bitkoina i to što predstavlja novinu među stvarima od vrednosti doveli do porasta njegove cene, ali da postoji i “treći razlog za podložnost stvaranja mehura - bilo je teško kladiti se protiv njega”.

Otkako su bitkoin fjučersi uključeni na tržište decembra 2017. godine, od strane CBOE-a i CME Group-a, cena bitkoina je opala, što navodi u članku pokazuju da je rešenje za sprečavanje “učestalih mehura” to da se “dozvoli više trgovine fjučersima i drugih razmena koje dozvoljavaju pesimistima da javno beleže svoja pesimistička uverenja”.

Za razliku od relativno nejednakog poređenja upečatljivo različite cene bitkoina sa istorijskim mehurima, neki onlajn komentari su pokušali da smisle neke druge vrste poređenja za kriptovalute.

Blockchainchick, korisnica tvitera, postavila je fotografiju koja pokušava da povuče paralelu između uspona Amazona i njegovih kritičara sa usponom bitkoina i njegovih kritičara, jer se oba mogu smatrati novim tehnologijama i oba su nazivana “mehurima”:

“HODler” bitkoina, Andi Hofman, postavio je fotografiju na tviteru, 9. aprila, koja dovodi u pitanje etiketu “mehur”, koja je dodeljena bitkoinu, u poređenju sa procenama cena kompanija za tehnologiju:

Korisnik tvitera, Blockchainlife, ponovo je, početkom ove nedelje, postavio fotografiju, koja predstavlja filozofsko pitanje da li je bitkoin “mehur” ili ”igla”, a koju je, početkom ovog meseca, postavio direktor kompanije Bitcoin Foundation, Džon Matonis:

 

 

Pripremila: Kristina Ristin